Houtzwammen, de naam zegt het al, hebben iets met hout te maken: ze groeien op hout (tenminste, meestal) en ze hebben vaak ook een houtige consistentie. Je vindt ze op dode en levende bomen, sommige zijn (agressieve) parasieten, andere zijn afbrekers van dood hout.

De variatie is enorm, van simpele hoedjes die  zijdelings op het hout zitten, zoals de eenjarige elfenbankjes, tot reusachtige en zware tonderzwammen, die vele decimeters in omvang kunnen worden, en meerjarig zijn.

Het kiemvlies van houtzwammen is naar beneden gekeerd, en zit dus aan de onderzijde van de vruchtlichamen. Het oppervlak is vergroot in de vorm van fijne tot grove gaatjes, of onregelmatige plooien en geulen, soms doolhofachtig of lijstvormig. Deze laag is stevig met het vlees van de zwam verbonden, in tegenstelling tot de buisjes van boleten, die over het algemeen zacht zijn en gemakkelijk van het vlees te scheiden.