hoe gebruik ik het microscoop? |
 |
onderdelen van het microscoop / het instellen van het microscoop / olie-immersie
De tekst en figuren zijn ontleend aan de handleiding voor het prakticum Biodiversiteit Planten gegeven in 2002 aan de Rijksuniversiteit Leiden
De onderdelen van een standaard microscoop |
1. oculairen
2/3. diopterie ring voor het instellen van de brilsterkte
4. preparaattafel
5. condensor
6. apertuurdiafragma van de condensor
8. macrometerschroef
9. micrometerschroef
10. schroef om condensor vast te zetten
12 kruistafel
13. knop om hoogte condensor in te stellen
14/15. knoppen om kruistafel te bewegen
16. lichtschakelaar
17. binoculaire tubiskop
18. revolver met objectieven
19. objectieven21. houder met lens en velddiafragma
22. plaats voor daglichtfilter
23. ring om velddiafragma open en dicht te draaien
24. centreerschroeven voor het velddiafragma |
Het instellen van het microscoop
- Zorg voor een juiste zithoogte: ogen bij de oculairen, rug recht.
-
Doe het licht aan (16), zet de lichtsterkte op ongeveer de middelste stand.
-
Zet het velddiafragma (21) helemaal open.
-
Stel uw pupil-afstand in (1), anders ziet u twee beelden.
-
Klem een preparaat in, op de preparaattafel. Doe het apertuurdiafragma (6) bijna dicht, wanneer het preparaat weinig contrast (ongekleurd is) heeft.
-
Draai het IOx-objectief voor en maak een scherpe afbeelding van het preparaat met de macrometerschroef. De afstand tussen 1 Ox-objectief en preparaat is enkele mm.
-
Corrigeer voor eventuele verschillen tussen uw ogen op de volgende wijze: kijk tenminste enkele seconden naar het beeld door beide oculairen, doe vervolgens het rechteroog dicht, kijk alleen met uw linkeroog en stel met de dioptrie-ring (2/3) van het linkeroculair het beeld scherp; doe daarna hetzelfde voor het rechteroculair. Deze correctie zal alleen nodig zijn voor degenen die een bril dragen en zonder bril willen microscopiseren of voor degenen, die weten dat hun ogen verschillen, maar geen corrigerende bril of lenzen dragen. Wanneer bovengenoemde correctie niet wordt toegepast kan het microscopiseren tot vermoeidheid en hoofdpijn leiden.
-
Velddiafragma sluiten en met de hoogte-instelknopvan de condensor (13) de rand van het verlichte gebied (= zeshoek) scherpstellen (= van rode naar blauwe rand). De condensor komt iets lager dan de uitgangpositie te staan.
-
Eventueel als het velddiafragma niet precies in het midden staat met de beide
centreerschroeven (24) het velddiafragma centreren.
-
Velddiafragma openen tot nčt buiten het verlichte gezichtsveld. Bovendien kunt u dan zien of het velddiafragma goed gecentreerd is.
-
Opening apertuurdiafragma schatten (zie figuur; R = straal diafragma).
Bij gebruik van het 4x- en het 40x-objectief moeten dezelfde handelingen (g t/m j) worden verricht. Wanneer bij gebruik van het 4x-objectief, het velddiafragma helemaal open staat is bijna het hele gezichtsveld verlicht.
Het te bestuderen object altijd in het centrum van het verlichte gezichtsveld brengen en daar scherp stellen. Aan de randen van het gezichtsveld is het beeld n.l. niet ideaal.
het gebruik van de olie immersie
Bij gebruik van het I 00x-objectief altijd uitgaan van een goed ingesteld beeld met het 40x objectief. De objecttafel omlaag draaien (= naar u toedraaien met de macrometerschroef).
Op het verlichte plekje van het preparaat een druppel immersie-olie aanbrengen.
Nu voorzichtig de objecttafel weer omhoog draaien (= van u afdraaien met de
macrometerschroef) tot u ziet dat het objectief in contact komt met de druppel olie op het preparaat. U kijkt dus vanaf de de zijkant naar de microscoop om dit te kunnen zien.
Vanaf dit moment gebruiken we de macrometerschroef niet meer. We kijken naar het beeld door de oculairen en met de micrometerschroef stellen wij scherp.
Er treedt altijd lichtverlies op bij gebruik van het IO0x-olie-immersie objectief, meestal moet het apertuurdiafragma verder open gezet worden.
Het velddiafragma laten we staan zoals het stond bij het 40x-objectief.
Na gebruik van het 100x-objectief draait u de objecttafel waar omlaag met de macrometerschroef (= naar u toedraaien). Direct olie met kleenex wegvegen van het 100x objectief čn van het preparaat (door afWisselend steeds een schoon plekje kleenex te nemen, even op het preparaat te ademen enz.).